Maia og kóngulærnar
Maia* fluttist í SOS Barnaþorpið í Tbilisi í Georgíu fyrir nokkrum árum. Þar eignaðist hún ný systkini og SOS móðurina Tamar. Það tók hana ekki langan tíma að líta á Tamar og börnin á heimilinu sem sína eigin fjölskyldu.
Þrátt fyrir vel heppnaða aðlögun Maiu var þó eitt sem olli henni huganangri – og hafði gert lengi. Hún var mjög hrædd við kóngulær. „Ég las mér til um kónulóarfælni eftir að Maia flutti hingað,“ segir SOS móðir hennar, Tamar. „Ég kynnti mér hvernig ég ætti að koma fram við hana og hvað bæri að forðast þar til hún hefur náð að sigrast á þessari hræðslu.“
Kóngulóarfælni er af mörgum talin ein algengasta fælni á Vesturlöndum í dag, einkum meðal kvenna**. Þeim sem þjást af kónulóarfælni líður illa þar sem þeir telja kóngulær geta verið, auk þess sem þeim finnst óþægilegt að fá hræðslukast innan um annað fólk.
SOS Barnaþorpið í Tbilisi er staðsett í útjaðri höfuðborgarinnar og þar er mikið um skordýr og kóngulær. Yfirleitt gengur samvist barnanna við dýrin vel og eiga börnin það til að safna skordýrum og fylgjast með maurum sér til gamans. Það á þó ekki við um Maiu. „Ég vildi ekki að litla stúlkan mín væri lokuð inni allan daginn, enda gæti hún jafnvel rekist á kónguló innandyra,“ segir Tamar.
Enda kom að því að Maia sá kónguló þegar hún brá sér á salernið dag einn. „Hún öskraði svo hátt að ég spratt á fætur og hljóp til hennar,“ rifjar Tamar upp. „Hún stóð stjörf og horfði í eitt horn gluggans þar sem örlítil kónguló hafði komið sér fyrir. Ég tók Maiu út og þreif baðherbergið hátt og lágt.“
Tamar las sér til um þessa fælni og komst að því að ein leiðin til að losna við hana er að koma í veg fyrir þá ósjálfráðu hugsun sem kemur upp þegar maður sér kónguló og þess í stað beita rökhugsun (hugrænni atferlismeðferð). „Ég sagði henni að kóngulær væru mikilvægur hluti fæðukeðjunnar og að þær séu ekkert að hugsa um okkur mannfólkið, heldur sinni bara sínum störfum og vilji gera það í friði,“ útskýrir Tamar.
Smám saman tókst Maiu að hunsa þessa áttfættu nágranna sína. Hún hefur ekki enn unnið fullan sigur á þessum ótta sínum en með hjálp Tamar hefur henni tekist að láta óttann ekki stjórna lífi sínu heldur takast á við hann.
Nýverið rakst Maia aftur á litla kónguló á salerninu. Tamar rifjar atvikið upp: „Maia fór ein inn á salerni og kallaði á mig andartaki síðar. Ég kallaði á móti hvað væri að og hún sagði þá: „Það er lítil kónguló hérna og ég held að hún sé að hugsa um mig.““
* Ekki hennar rétta nafn.
**Heimild: Targeting fear of spiders with Control-, Acceptance-, and Information-Based Approaches: An Analogue Comparions, by Alexandra L. Wagener and Robert D. Zettle of the Wichita State University; http://webs.wichita.edu/depttools/depttoolsmemberfiles/psychology/publications/Wagener%20&%20Zettle%20Paper.pdf
