Úr sveitaþorpi í barnaþorp

28.9.2009

Eftirfarandi er frásögn af því þegar tvíburasysturnar Berta og Berita fluttu í SOS-barnaþorpið í Lilongwe í Malaví.

Lýsingin á flutningi þeirra er dæmigerð fyrir það þegar börn af landsbyggðinni flytjast í barnaþorpið í höfuðborginni. Það er Ruth Magagula starfsmaður SOS sem segir svo frá:

--

SOS-barnaþorpinu í Lilongwe barst tilkynning frá félagsmálayfirvöldum í Kusungu héraði þess efnis að munaðarlausar tvíburasystur í litlu sveitaþorpi (Bwampini) þyrftu á heimili að halda. Forstöðumaður barnaþorpsins fór því á staðinn með fulltrúa yfirvalda ásamt félagsráðgjafa og SOS-móður.

Góðar móttökur

Það voru börn að leik rétt utan við sveitaþorpið sem fyrst tóku eftir bifreið SOS starfsfólksins þar sem hún nálgaðist Bwampini og í kjölfarið þusti fólk út úr húsum sínum til að berja gestina augum. Þorpsbúar gengu síðan syngjandi á undan bílnum að kofa þorpshöfðingjans sem tók á móti gestunum og bauð þá velkomna.

Erindið borið upp

Að loknum hefðbundnum kveðjum kynnti fulltrúi yfirvalda starfsfólk SOS fyrir þorpshöfðingjanum. Samkvæmt hefðum spurði þá höfðinginn hvert væri erindi þeirra og útskýrði þá félagsráðgjafinn að þau hefðu frétt af munaðarlausu tvíburasystrunum Bertu og Beritu og að aldraður afi þeirra gæti ekki séð fyrir þeim lengur. Nú byðist stúlkunum að eignast móður og heimili í SOS-barnaþorpi. Við þessar fregnir byrjuðu viðstaddir þorpsbúar að klappa og syngja „Mulungu akudalitseni“ sem þýðir Guð blessi ykkur.

Þorpshöfðinginn fór svo með malavískt orðtæki sem segir: „Þú veist ekki hvort þessi dagur muni færa þér gleði eða sorg, en væntu góðs dags og góðra hluta að morgni.“

Saga stúlknanna rakin

Þessu næst rakti þorpshöfðinginn sögu tvíburanna og hvernig stúlkurnar urðu munaðarlausar. Berta og Berita eru átta ára og eiga hvorki móður né föður á lífi. Aldraður og heilsulítill afi stúlknanna neyddist til að taka við þeim eftir að foreldrarnir dóu 2007 og 2008. Hann er fátækur smábóndi og hefur ekki það sem til þarf til að sjá fyrir stúlkunum. Hann á ræktarland sem staðið hefur óplægt vegna veikinda hans og aldurs. Hann á ekkert sparifé og þeim fáu skepnum sem hann átti var stolið af honum. Afinn og stúlkurnar bjuggu saman í strákofa og oft fóru stúlkurnar svangar að sofa.

Ný föt

Þegar stúlkurnar heyrðu að gestirnir ætluðu að taka þær með sér og bjóða þeim að eignast nýtt heimili, móður og systkini í barnaþorpi hlupu þær afsíðis, skoluðu af sér rykið og fóru í hrein en snjáð föt sem fjarskyldur ættingi þeirra hafði gefið þeim.

SOS-móðirin bað stúlkurnar hins vegar um að fara úr snjáðu fötunum og fara í önnur sem hún hafði haft meðferðis samkvæmt hefðum barnaþorpsins í Lilongwe. Stúlkurnar tóku brosandi við nýju fötunum og þökkuðu fyrir sig með því að segja „zikomo kwambiri“.

Hænur í skilnaðargjöf

Þorpshöfðinginn hélt mikla ræðu þar sem hann fór lofsorðum um SOS-barnaþorpið í höfuðborginni og greina mátti sorgarsvip á andlitum nokkurra barna sem sáu nú á eftir góðum vinum og leikfélögum. Áður en stúlkurnar yfirgáfu þorpið kvaddi höfðinginn þær með táknrænum hætti samkvæmt hefðum þorpsbúa og færði hann þeim tvær hænur sem systurnar áttu svo að borða þegar þær kæmu á áfangastað.

Stúlkurnar kvaddar

Hófst þá mikill trumbusláttur og þorpsbúar allir stigu mikinn dans í kveðjuskyni þegar tvíburasysturnar yfirgáfu æskuslóðir sínar. Fólkið söng „Mulungu akuyang‘anireni mpaka tizaonanenso“ sem þýðir „Guð veri með ykkur þar til við hittumst á ný“.

Þegar systurnar komu loks í barnaþorpið í Lilongwe tók á móti þeim syngjandi barnaskari. Fljótlega var svo slegið upp veislu þar sem stúlkurnar voru formlega boðnar velkomnar í barnaþorpið.

Af þeim systrum Bertu og Beritu er það að frétta að þær hafa náð að aðlagast lífinu í barnaþorpinu mjög vel og heilsast vel.